دامغان « 1 » ، منزل خوبى نداشت . در كاروانسراى قديمى « 2 » ، كه گفتند شاه سليمان « 3 » ساخته ، منزل كرديم . از قوشه به اين طرف ، در دو فرسخى قريه اميرآباد « 4 » [ و ] در سه فرسخى قريهء دولت‌آباد « 5 » ، در كنار راه ديده مىشد . هردو ، ده معتبرى است . در دامغان ، مقبرهء دو امامزاده بود . روى سنگ كه در آن‌جا نصب شده بود ، يكى را با سه پشت از احفاد امام زين العابدين ( عليه السلام ) شمرده بودند . « 6 » تاريخ حك سنگ مزبور در سنه 815 [ ه . ق . ] بود . « 7 » خمسه و ثمانماه نوشته بودند . اطراف درش كاشىكارى است به طرز قديم . در پارچ [ ه ] هاى آجرهاى كاشى ، تاريخ

--> ( 1 ) . دامغان ( Damqan ) مركز شهرستانى به همين نام در استان خراسان ، كه شهر صد دروازه عصر اشكانى و مسجد تاريخانه ( نخستين مسجد ايران ) آن از شهرت بسيارى برخوردار مىباشد . اين شهر كويرى در آبان‌ماه 1385 ه . ش . 884 ، 15 خانوار و 300 ، 59 نفر جمعيت داشته است . ( 2 ) . اين بناى تاريخى عصر صفوى به شماره 1966 در 2 اسفند 1376 ه . ش . در فهرست آثار ملى ايران ثبت شده و در حال حاضر در مركز شهر و جنب مهمانسراى جهانگردى دامغان قرار گرفته است . ( 3 ) . شاه سليمان صفوى ، صفى ميرزا فرزند شاه عباس دوم ، هشتمين پادشاه صفوى كه از 1077 ه . ق . / 1677 م . تا 1105 ه . ق . / 1694 م . كه با نام شاه سليمان بر تخت نشست و 29 سال سلطنت كرد و انواع بىرحمى و قساوت قلب از او سرزد . هنگام غضب يا در مستى ، احدى از نديمان او از جان خود ايمن نبودند . بريدن دست و گوش و بينى يا درآوردن چشم نزد وى از كارهاى معمولى بود . وى پادشاهى بود سست خرد و خوشگذران . در زمان او ازبك‌ها به خراسان ، تركان قبچاق به سواحل بحر خزر ، هلنديان به جزيره قشم حمله كردند و كشور را عرصه قتل و غارت و تاخت‌وتاز قرار دادند . ( فرهنگ فارسى معين ، 5 / 4396 ) ( 4 ) . شهر اميريه كنونى . ( 5 ) . « آبادى دولت‌آباد در جلگه واقع است . ده معتبرى است . قلعه و خندق خوبى دارد . آبش از قنات است . باغات و زراعت گندم و جو و پنبه بسيار دارند . پسته زياد به عمل مىآيد . » ( سفرنامه سيف الدوله ، 287 ) اين روستا در 9 كيلومترى اميريه ( اميرآباد سابق ) قرار گرفته است . تپه ده‌خير ( پيش از تاريخ ، شماره ثبت 3855 ، مورخ 25 / 2 / 1380 ه . ش . ) مهمترين اثر باستانى آن به شمار مىرود . ( 6 ) . امامزاده جعفر در مغرب شهر دامغان ، كنار جاده تهران - مشهد واقع است . حرم آن با طرح چهارگوش به ابعاد 13 * 13 متر در هر ضلع طاق‌نمايى دارد كه با درى به خارج راه مىيابد . طرح چهارگوش در بالا به كمك 8 نيم طاق مقرنس ، به 8 ضلعى تبديل شده و سپس گنبد بنابر روى آن استوار شده است . ارتفاع بنا از كف تا زير گنبد حدود 17 متر است . شجرهء امامزاده به شكل جعفر بن حسين بن على بن عمر بن على بن حسين ثبت گرديده است . گنبد فراز بنا به صورت شلجمى و از آجر ساده بنا شده است . داخل ايوان مقابل حرم تعدادى كاشى نفيس ستارهء هشت پر برجسته نقش‌دار و بدون نقش وجود دارد كه بر برخى از آنها تاريخ 665 ه . ق . خوانده مىشود . دو سنگ نبشته مفصل با تاريخ‌هاى 815 و 816 ه . ق . در دو سوى ورودى نصب شده است . ( تاريخ قومس ، 337 - 341 ؛ دامغان شش هزار ساله ، 106 - 111 ) . اين بنا به‌شماره 82 در 15 دىماه 1310 ه . ش . در فهرست آثار ملى ايران ثبت گرديده است . ( 7 ) . در اصل : 815 هشتصد و پانزده